Η πρώτη Κυριακή της Σαρακοστής
Α΄ Νηστειών – της Ορθοδοξίας
Κάθε Κυριακή της Σαρακοστής έχει και διαφορετικό εορτολογικό θέμα:
Διάφοροι λόγοι και προπάντων η απομάκρυνση από το πνεύμα της ορθόδοξης παράδοσης υποκίνησαν το κακό της Εικονομαχίας , που διήρκεσε από το 726 μέχρι το 843 και ταλαιπώρησε τόσο πολύ την Εκκλησία. Κατέληξε όμως στον θρίαμβο της Ορθοδοξίας, που γιορτάζουμε την Κυριακή αυτή.
Ο Αυτοκράτορας του βυζαντίου Λέων ο Γ΄ ο Ίσαυρος, δέκα χρόνια μετά την άνοδο του στο θρόνο, σε ένα δημόσιο λόγο του, διακήρυξε ότι η τιμή στις άγιες εικόνες ήταν ειδωλολατρία. Από τότε άρχισε ένα άγριο και αιματηρό κυνηγητό ενάντια στις άγιες εικόνες και σε αυτούς που τις υποστήριζαν. Η κατάσταση αυτή συνεχίστηκε με τον γιο του Κωνσταντίνο τον Ε΄(740-755) και ο διωγμός ξεθύμανε αρκετά με τον βασιλιά Λέοντα τον Δ΄(775-780) και αργότερα με την σύζυγό του Ειρήνη, η οποία συγκάλεσε την Ζ΄ Οικουμενική Σύνοδο (787) που άρχισε στη Νίκαια και τελείωσε στη Κωνσταντινούπολη. Στη Σύνοδο αυτή καταδικάστηκε η Εικονομαχία και έχουμε τον πρώτο θρίαμβο της Ορθοδοξίας.
Όμως, νέα περίοδος άρχισε αργότερα με3 τον αυτοκράτορα Λέοντα Ε΄ τον Αρμένιο (813-820), την συνέχισε ο Μιχαήλ ο Β΄ ο Τραυλός (820-829) και τελευταίος εικονομάχος αυτοκράτορας ήταν ο γιος του Θεόφιλος (829-842), που αποδείχτηκε πολύ φανατικός και μισούσε την ορθοδοξία. Αλλά μετά τον θάνατό του, η ευσεβής σύζυγός του Θεοδώρα, στερέωσε και πάλι την ορθοδοξία (843), με συμπαραστάτη τον Πατριάρχη Μεθόδιο. Έτσι την Κυριακή, με λιτανεία που έκανε η ίδια η Θεοδώρα με τον γιο της Μιχαήλ τον αυτοκράτορα, καθώς και με όλο τον κλήρο και τον λαό, αναστήλωσαν τις άγιες εικόνες και στόλισαν πάλι με αυτές την εκκλησία του Χριστού. Την ανάμνηση του σπουδαίου αυτού γεγονότος γιορτάζουμε την πρώτη Κυριακή των Νηστειών, όλοι οι Ορθόδοξοι χριστιανοί με χαρά.
Σημ.:Σε όλες τις Κυριακές της Μ. Τεσσαρακοστής τελείται η Θ. Λειτουργία του Μ. Βασιλείου, αντί της Θ. Λειτουργίας του Ιερού Χρυσοστόμου.